Pas një periudhe të gjatë kur pagesat me kartelë dhe telefon morën hov, paraja fizike po rikthehet në vëmendje në disa vende europiane. Sipas një analize të revistës “The Economist”, pasiguria rreth varësisë nga pagesat elektronike dhe frika se disa grupe po mbeten jashtë po e shtyjnë Europën ta rishohë rolin e parasë në dorë.
“The Economist” vëren se përdorimi i parasë fizike kishte rënë ndjeshëm. Gjithnjë e më pak njerëz tërhiqnin para nga bankomatet, ndërsa një pjesë e bizneseve po kalonin te pagesat vetëm elektronike. Kjo krijoi një rreth vicioz: sa më pak përdorej cash-i, aq më pak pranohej, dhe sa më pak pranohej, aq më shumë njerëz detyroheshin të mbështeteshin te kartelat dhe aplikacionet.
Në këtë prirje u pa edhe një problem social. Jo të gjithë kanë qasje të njëjtë në shërbime bankare, internet të qëndrueshëm ose pajisje të përshtatshme për pagesa dixhitale. Të moshuarit, personat me të ardhura më të ulëta dhe banorët e zonave rurale vazhdojnë ta përdorin paranë në dorë për shpenzimet e përditshme. Një ekonomi ku pagesa bëhet vetëm elektronikisht rrezikon t’i vështirësojë edhe më shumë transaksionet për këto kategori.
Për këtë arsye, sipas “The Economist”, në disa vende po shtohen thirrjet që paraja fizike të mbetet e pranueshme kudo. Po diskutohen edhe masa që do t’i detyronin dyqanet dhe restorantet ta pranojnë cash-in, edhe nëse preferojnë pagesat me kartelë. Qëllimi është që konsumatorët të mos mbesin pa alternativë dhe që pagesa të mos varet vetëm nga infrastruktura dixhitale.
Një tjetër argument lidhet me sigurinë. Paraja në dorë funksionon edhe kur ka ndërprerje të energjisë, probleme me rrjetin ose dështime të sistemeve të pagesave elektronike. Në raste të tilla, ajo shihet si zgjidhje rezervë që u jep qytetarëve dhe bizneseve mundësi të vazhdojnë transaksionet bazë.
Në të njëjtën kohë, Evropa po e mendon edhe të ardhmen e parasë në formë dixhitale. “The Economist” përmend debatin për një euro dixhitale, një formë e parasë së bankës qendrore që do të plotësonte mënyrat ekzistuese të pagesës. Ideja, sipas analizës, nuk është që euroja dixhitale ta zëvendësojë paranë në dorë, por të krijojë një sistem ku bashkëjetojnë disa forma pagese.
Në përfundim, analiza e “The Economist” sugjeron se Evropa po kërkon një ekuilibër mes modernizimit të pagesave dhe ruajtjes së parasë fizike. Paraja në dorë po shihet sërish si mjet për përfshirje, zgjedhje dhe qëndrueshmëri. Në një kohë kur teknologjia po ecën me shpejtësi, ideja është që askush të mos mbetet pa mundësi pagese dhe që ekonomia të mos varet nga një rrugë e vetme.
